by Ramon De Jonghe •  • 5 Comments

We duiken even in het archief. Drie jaar geleden verscheen namelijk in Duitsland een spraakmakende documentaire over steinerscholen. Daarin klonken zowel stemmen in het voordeel als in het nadeel van de antroposofische school.
Buiten een link in de menubalk van deze site en een verwijzing ernaar in ‘Overzicht’, heb ik verder weinig aandacht aan de film besteed. Ik kom er nu even op terug door wat ik in een reactie van Erika, een bezoekster van deze site, las.

Ikzelf heb in de 1ste en de 2de klas breilessen en haaklessen gegeven, vrijwillig nog wel want de leerkracht kon er inderdaad niets van.

Onbekwaam. Dat bracht me op ‘Wie gut sind waldorfschulen?‘, want daarin komen mensen uit het onderwijsveld vertellen wat ze in de steinerschool hebben gezien. Eén fragment is echt de moeite waard. Een steinerschoolleraar probeert iets te zeggen over rekenonderwijs. Een deskundige, professor rekendidactiek Jens Lorenz, maakt vervolgens een analyse van een door deze leraar gegeven rekenles. Zijn conclusie:

‘Mijn  indruk was dat het om te beginnen geen rekenonderwijs was, omdat er zoveel niet-relevante za­ken aan bod kwamen. Er werd gezongen, er werd bewogen, er werd allerlei gedaan, maar met getallen, rekenen of wiskunde had dat weinig te maken.’

‘Wat ik hier gezien heb, was vooral een onderwijs dat relatief weinig individualiseert en de individualiteit van het kind praktisch niet in ogenschouw heeft genomen.’

Klik hier voor het fragment (rekenen komt vanaf 1’26”. Analyse Lorenz vanaf minuut 3).

Vanuit de steinerschoolbeweging is trouwens geprobeerd om het uitzenden van deze documentaire tegen te houden, wat uiteindelijk niet gelukt is. Ergens is dit te begrijpen. Bekende onderwijsexperts maken in de documentaire brandhout van de steinerschool. Om te beginnen dr. Franz Monks, die de reputatie heeft de ‘paus’ van het onderzoek naar be­gaafdheid te zijn. Hij werkt re­gelmatig met steinerschoolleerlingen en heeft weinig lovende woorden over voor de steinerscholen.

‘…Strikt genomen is het een onpedagogie, omdat het een pedagogie is die op geen enkele wijze empirisch gefundeerd is. De steinerpedagogie is een pedagogie die een bepaald systeem oplegt, maar het kind niet de vrijheid geeft om zich werkelijk te ontwikkelen naargelang zijn innerlijke impulsen … Het kind lijdt daaronder, omdat het zichzelf voortdurend moet terughouden. Het weetgierige kind kan daardoor vals worden, kan daardoor een storingsveld worden. En dat brengt vaak ouders bij ons die hun kind niet meer herkennen, die zeggen: Ons kind heeft zich ontwikkeld op een manier die we niet voor mogelijk hielden…’

Wat dr. Monks hier aanhaalt, is eigenlijk het beste te duiden aan de hand van praktijkvoorbeelden. En die zijn alleen al op deze site in voldoende mate te vinden. Bijvoorbeeld in de rubriek ‘klachten’. Omdat er een prof aan het woord is,  bracht dit me onwillekeurig bij een verhaal dat hier een kleine twee jaar geleden verscheen en waarbij ook een professor was betrokken. Lees en vergelijk.

Voor C en K is een en ander wel duidelijk. Wat al door anderen geponeerd werd, weten ook zij. De Zonnewijzer beschikt in Wijgmaal over een prachtig schoolgebouw op een fijne plek, maar binnen dit gebouw overheersen de holle, pseudo-diepzinnige frasen die een gebrekkig functionerend onderwijs moeten verhullen. Het ziet er allemaal zo mooi uit en het ‘verhaal’ klinkt goed, maar didactisch en pedagogisch wordt er heel wat onheil aangericht.

Franz Monks noemt dit in één woord: onpedagogie. Maar er is meer.

De jongste zoon heeft vanaf de tweede klas drie jaar lang een inhoudelijk zeer armoedig onderwijs ‘genoten’. Een volstrekt inconsequente leraar bleek niet in staat om leerstof op een adequate wijze bij de leerlingen aan te brengen. De jongste heeft er al die tijd op zijn honger gezeten, wat – uit pure verveling – leidde tot baldadig en recalcitrant gedrag. Van dit gedrag, dat C en K van hem thuis zeker niet kenden, werden zij pas op de hoogte gesteld nadat het eigenlijk al geëscaleerd was en waarbij de verantwoordelijkheid voor de remediëring ervan eigenlijk volledig bij de ouders werd gelegd.

Bij Franz Monks heet het zo dat ‘ouders hun kind niet meer herkenden’. Dan is er nog een stukje in de klacht van de twee ouders dat betrekking heeft op ‘vals kunnen worden’.

De oudste zoon van C en K is vanaf het derde leerjaar in de Zonnewijzer naar school gegaan. Hij lijkt wel degelijker onderwijs dan zijn jongere broer gekregen te hebben. Maar sociaal gezien heeft hij het bijzonder moeilijk gehad. Zijn leerkracht hield er zeer bijzondere opvattingen op na over pestgedrag: omdat er volgens hem ‘leiders’ en ‘volgers’ zijn, achtte hij het niet nodig om bij pestgedrag in te grijpen – dat was de natuurlijke gang van de wereld volgens hem, maar voor de jongen was het wel een bijzonder nare ervaring die zijn verhouding tot andere kinderen geen goed heeft gedaan.

Niet ingrijpen bij pestgedrag heeft in dit geval tot een ongunstige ontwikkeling geleid. Het heeft de jongen zijn relatie tot de anderen verstoord. Pesters laten begaan (zie ook ‘Vieze neger?‘) …is er iets meer onpedagogisch?

 

5 Comments (naar externe site)

Delen