by Ramon De Jonghe • 

Naar aanleiding van twijfels over de juistheid van de vertaling van Steiners quote ‘Om te doen wat we willen, is het nodig om ten minste met de mensen te praten, en hen innerlijk voor de gek te houden’ [1]  stuurde ik Pieter H.A. Witvliet, voormalig antroposofisch leraar, lerarenopleider en co-auteur van een standaardwerk over rekendidactiek in de steinerschool [2], een mail met een geautoriseerde vertaling van Duits naar Engels waarin Rudolf Steiners origineel [edit]‘eine Nase zu drehen’door de Steiner Waldorf Schools Fellowship vertaald is als ‘make fools of’.

‘We must worm our way through…[I]n order to do what we want to do, at least, it is necessary to talk with the people, not because we want to, but because we have to, and inwardly make fools of them.’ [3]

De door Rudolf Steiner geïnspireerde auteurs die niet tevreden zijn met mijn vertaling en zich blijkbaar opwerpen als spreekbuis voor de steinerschool, zoals bovengenoemde Pieter Witvliet, kwamen in een poging om Steiners citaat positief te duiden met een – voor mensen die beweren opvoeder te zijn – weinig stichtelijk stukje schrijfwerk, getiteld: Ramon de Jonghe – “De pot op”.

‘Hoe het ook zij: het gaat om de teneur: wij (vrijeschool) staan voor dit; de anderen (overheid!) kunnen ons( in het onderhavige geval) wat: onze rug op; naar de maan, de pomp lopen enz. enz. ‘ (bron)

Als het de bedoeling was van deze steinerpedagogen om Steiners woorden te ontkrachten, heeft dit een averechts effect: als schoolbeweging naar de ondersteunende overheid ‘onze rug op, ‘naar de maan lopen’, ‘naar de pomp lopen’… roepen getuigt niet echt van veel respect, laat staan dankbaarheid. Maar wel herkenbaar en bijzonder knap dat de auteurs met gebruikmaking van enkele niet mis te verstane krachttermen bevestigen dat Rudolf Steiner en zijn volgelingen de steinerschool (cf. wij) afzetten tegen de overheid (cf. de anderen).

Pieter Witvliet en zijn gezelschap gaven eerder ook al te kennen hoe zij als steinerpedagogen tegen de overheid en andere organen in de samenleving aankijken. Op 28 april 2012 in Ramon De Jonghe – ‘De pot op‘:

‘Daarmee heb ik zelf ook te maken gehad.

Als “hoofd der school” was je formeel aansprakelijk voor de uitvoering van bepaalde overheidsmaatregelen. Ook ik kon destijds niet om gesprekken met wethouders , met ambtenaren, maar ook met de inspectie, heen.

Het hoeft geen nadere uitleg dat ik daar zat als “vrijeschoolman”  met het vaste voornemen voor mijn school op te komen.

In vele gevallen was het verstandiger “ja en amen” te knikken, om vervolgens te doen wat in het belang van de school was. De strijd aangaan was onbegonnen, maar ook onverstandig werk: heel veel tijd verliezen die beter besteed kon worden. (nicht von innen her, von aussen her).’ (bron)

Waarom is ‘de strijd’ aangaan onbegonnen werk? Wanneer je het ergens niet mee eens bent, kan je dat toch ook gewoon zeggen? Dat heet eerlijk zijn. Maar voor Pieter Witvliet en zijn gezelschap is een beoordeling van iemand die niet uit de eigen steinerschoolbeweging komt eigenlijk niet veel waard. Over de redactie van onderwijstijdschrift Impuls wordt dan weer het volgende gezegd:

‘Ik ken de mensen niet; maar als ze niet uit het vrijeschoolonderwijs komen, is me hun oordeel niet veel waard. Evenmin als de bevindingen van de door jou genoemde onderwijsdeskundigen. Zij hebben hun opvattingen over “het” onderwijs en daar zetten zij niet daarmee overeenkomende systemen tegen af.’ (bron: 29/12/2010, 07:57)

Aan Onderwijsinspectie wordt geen belang gehecht:

‘Ik hecht weinig belang aan kwalificaties die van het meest uiterlijke niveau zijn dat je je kunt denken. Totaal gespeend van de bedoelde werkelijkheid’ (bron: 29/12/2010, 07:57)

En nog een keer over Onderwijsinspectie, die nu weer als gevaarlijk wordt weggezet:

‘De inspectie-they are all honourable (wo)men-heeft dus de waarheid omtrent sterkte en zwakte van een (Vrije)school. In pacht. Mensen die de waarheid claimen zijn bijna a priori gevaarlijk. Dat zien we bij bepaalde godsdienstige stromingen.
Als er een “Vrijeschoolinspectie” bestaande uit ervaren Vrijeschoolleerkrachten een oordeel zou vellen over een school, dan kun je je als school terecht zorgen maken, als je als zwak gekwalificeerd zou worden, maar door de : gewone” inspectie…’ (bron)

Het lijkt wel alsof we hier Rudolf Steiner zelf aan het woord horen. Die verwoordde het in GA 300a zo:

Als wij zelf maar niets loslaten van de voor ons noodzakelijke opvatting dat iedere bijval die wij van een of andere pedagogische kant ontmoeten over wat wij in de Waldorfschule doen, ons eerder treurig dan vrolijk zou moeten stemmen. Wanneer mensen die in de moderne pedagogische praktijk staan ons prijzen, dan moeten we bedenken dat we iets niet goed doen.[4]

Rudolf Steiner zette eerder in diezelfde GA 300a al de toon:

‘Das würde uns schon viel helfen, wenn wir sagen würden, wir machen es genauso wie die anderen öffentlichen Schulen’ [5] … ‘Schweigen wir über alles das, was wir handhaben in der Schule. Halten wir uns an eine Art Schulgeheimnis.’ [6]

Hoe het ook wordt uitgelegd: Steiner geeft wel zijn leraren als bijzondere richtlijn om zijn school te kunnen oprichten en handhaven de boodschap mee dat ‘om te doen wat we willen, het nodig is om ten minste met de mensen te praten, en hen innerlijk voor de gek te houden’.

‘Man muss sich bewusst sein, nicht von innen her, von aussen her, dass man nötig hat, um wenigstens das zu machen, was wir durchbringen wollen, mit den Leuten zu reden, und ihnen innerlich eine Nase zu drehen.'[7]

Voetnoten

[1]Rudolf Steiner, GA 300a p. 218-219

[2] Van Broekhuizen Kees, Goffree Fred, De Kiefte Frank, Kraamwinkel Jan, Landweer Peter, Van Meurs Paul, De Raadt Job, Verhage Kees, Witvliet Pieter  & Zwart Annemieke (1994). Rekenen in beweging. : SLO / VPC

[3] Rudolf Steiner, Conferences with Teachers of the Waldorf School in Stuttgart, vol.1, Steiner schools Fellowship Publications, 1986 p. 125

[4] Rudolf Steiner, GA 300a p.166, vertaald Nederlands citaat in Driegonaal nr. 1/2 juni 2008, p. 14-15

[5] id. p.71, vertaling rdjv: ‘Dat zou ons al veel helpen, wanneer we zeggen dat we hetzelfde doen als openbare scholen.’

[6] id. p.73, vertaling rdjv: ‘Zwijgen we over alles dat we in de school doen. We houden ons aan een soort schoolgeheim.’

[7] id. p.218-219

 

67 Comments (naar externe site)

Delen