by Ramon De Jonghe • 

koffiedikDe internetencyclopedie Wikipedia herdefinieerde alweer een tijdje geleden het begrip ‘antroposofie’.  Vorig jaar stond antroposofie daar nog als volgt beschreven:

Antroposofie [anthropos (mens) + sophia (wijsheid)] is een wereldbeschouwing gebaseerd op de ideeën van Rudolf Steiner (1861–1925). Er wordt onderzoek naar antroposofische ideeën verricht aan de Vrije School voor geesteswetenschap te Dornach, Zwisterland. De antroposofische ideeën worden ingezet op verschillende terreinen, zoals vrijeschoolpedagogie, heilpedagogie, euritmie, spraakvorming, kunstzinnige therapieën, antroposofische geneeskunst, sociale driegeleding, biologisch-dynamische landbouw.

Sinds 6 september 2008 is die definitie verdwenen en staat deze ervoor in de plaats:

Volgens de grondleggers is Antroposofie [anthropos (mens) + sophia (wijsheid)] een verbreding van de Heilkunst op basis van geesteswetenschappelijke inzichten van Rudolf Steiner (1861–1925). De Heilkunst is het geneeskundige systeem dat door Samuel Hahnemann is ontwikkeld.

De antroposofische ideeën worden ingezet op verschillende terreinen, zoals vrije schoolpedagogie, heilpedagogie, euritmie, spraakvorming, kunstzinnige therapieën, antroposofische geneeskunst, sociale driegeleding, biologisch-dynamische landbouw.

Ik kan me bij deze definitie wel iets voorstellen, maar volgens mij dekt ze de lading onvoldoende en is ze allesbehalve een verbetering van de vorige definitie. Dat liet ik de redacteurs ervan ook weten.

Ik volg die openingszin niet helemaal. De aangehaalde bron is een boek dat over geneeskunde handelt. Nu weet ik ook wel dat binnen de antroposofische beweging heel veel in termen van ‘genezen’ wordt gedacht, maar of dat voor iemand die er wat verder vanaf staat ook zo is, betwijfel ik. Ik zou zelf eerder als bron een boek hebben genomen dat wat algemener is, i.p.v. een vakboek. Zou het niet duidelijker zijn wanneer we de grondlegger gewoon laten vertellen wat volgens hem antroposofie is (of hoe hij ze bedoeld heeft)?

‘Antroposofie is een weg tot inzicht die het geestelijke in de mens met het geestelijke in de kosmos wil verbinden. Zij maakt zich in de mens kenbaar als een behoefte van het hart en van het gevoel. Zij moet haar rechtvaardiging vinden in het vermogen deze behoeften te bevredigen. Alleen diegene die in de antroposofie vindt waar hij vanuit zijn gemoed naar zoeken moet, kan haar waarde erkennen. Daarom kunnen antroposofen alleen mensen zijn die bepaalde vragen over het wezen van de mens en wereld even existentieel ervaren als zij honger en dorst ervaren.’

— Rudolf Steiner, Kerngedachten van de antroposofie [Wat Michaël wil] (1924, vertaling 1996)

Het is nu wachten of mijn suggestie iets oplevert.

Wat nog opvalt, is dat voor 6 september 2008 een subtitel ‘Onderzoekswijze’ was voorzien. Die subtitel is vervangen door de kop ‘Pseudowetenschap’, met als inhoud:

Er wordt onderzoek naar het antroposofische wereldbeeld verricht aan de Vrije Hogeschool voor Geesteswetenschap te Dornach, Zwisterland. In de Ita Wegman Klinik te Arlesheim, wordt onderzoek gedaan naar de klinische effecten van de geneeskundige ideeën van Steiner.

Antroposofisch onderzoek wordt verricht door te schouwen in de niet voor de gewone zintuigen waarneembare wereld. In een basiswerk: ’’De weg tot inzicht in hogere werelden’’ geeft Rudolf Steiner aan, hoe men zich dit helderziende vermogen door een intensieve innerlijke scholing eigen kan maken. Vanuit wetenschappelijk oogpunt wordt deze methode van kennisvergaring betwist aangezien ze niet toetsbaar of falsifieerbaar is. Iedereen kan immers beweren dat hij na “schouwen van een onzichtbare wereld” tot bepaalde “nieuwe inzichten” is gekomen. Er is dus geen sprake van objectief waarneembare feiten. Antroposofie behoort dan ook tot de pseudowetenschappen.

Een voorbeeld van een op dergelijke wijze verkregen “inzicht” is te vinden in het laatste boekje van Bernard Lievegoed (Over de redding van de ziel, postuum gepubliceerd).

Pseudowetenschap. Dat zal men binnen de antroposofische beweging niet graag horen. Benieuwd hoelang het gaat duren voor men zich op dat artikel op Wikipedia gaat storten.

 

43 Comments (naar externe site)

Delen