Helmut Zander: Rudolf Steiner, de biografie [1]

zander die biografie‘Hier gaat het meer om de geschiedenis die men in de huidige waldorfscholen niet herkent’

In 2011 verscheen bij Piper Verlag een biografie van Rudolf Steiner (1861-1925). De auteur, Helmut Zander, schreef eerder al het zo goed als alles omvattende naslagwerk ‘Anthroposophie in Deutschland‘ (2007) en geldt als de best gedocumenteerde expert op het gebied van de antroposofie en haar werkvelden. In Zanders biografie van Rudolf Steiner wordt een hoofdstuk besteed aan ontstaan en evolutie van het antroposofisch onderwijs in de periode dat Rudolf Steiner nog leefde. Het hoofdstuk ‘Waldorfschool’ is ingedeeld in 9 paragrafen, die hier in evenveel afleveringen in vertaling zullen verschijnen.

Waldorfschool: pedagogiek met occulte hartslag

Ze was Steiners liefste kind onder de ‘dochters’ van de antroposofische praxis: de waldorfschool. In het bijzonder de eerstgeborene, de in 1919 in Stuttgart opgerichte waldorfschool op de Uhlandshöhe had hij in zijn hart gesloten. Zo vaak als mogelijk reed hij naar Stuttgart om de opbouw van de school te begeleiden, de leraren in lange conferenties instructies te geven, persoonlijk  met leerlingen te spreken en rechtstreeks in het dagelijks schoolleven in te grijpen. Aan minstens zeventig conferenties en 140 lesdagen heeft hij deelgenomen in de vijf jaar die hij nog te leven had.[1] Steiner merkte dat hij een instrument schiep waarmee hij de antroposofie uit het getto van de etherische theorie in een duurzame praxis kon omzetten. Doordat hij stierf voor de school in alle jaargangen volledig klaar was, liet hij een onvolmaakte constructie na. Alleen daarom kan men de oprichtingspraktijk niet zomaar op de actuele onderwijspraktijk betrekken.  Veel benadert heden het concept als een dogmatisch spiegelbeeld. Bij andere zaken geeft heteen buitenstaander moeilijkheden om als reformonderwijs geldende, specifieke antroposofische elementen te ontdekken. In ieder geval werd ze de meest succesvolle privéschool van de twintigste eeuw, die zich erop beroept een ‘holistisch’ onderwijs, zonder prestatiedruk en gericht op individueel leren,  met praktische en muzische zwaartepunten te verwezenlijken. Maar niet de geschiedenis van de waldorfpedagogiek na Steiners dood is onderwerp van dit hoofdstuk: hier gaat het meer om de geschiedenis die men in de huidige waldorfscholen niet gemakkelijk  herkent.

vervolg

Voetnoot

1 Lindenberg: Steiner (Biografie), p. 678.

Helmut Zander, Rudolf Steiner-Die Biografie, Piper Verlag 2007, isbn 978-3-492-95303-0

 

Print Friendly
facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *