Helmut Zander: Rudolf Steiner, de biografie [1]

zander die biografie‘Hier gaat het meer om de geschiedenis die men in de huidige waldorfscholen niet herkent’

In 2011 verscheen bij Piper Verlag een biografie van Rudolf Steiner (1861-1925). De auteur, Helmut Zander, schreef eerder al het zo goed als alles omvattende naslagwerk ‘Anthroposophie in Deutschland‘ (2007) en geldt als de best gedocumenteerde expert op het gebied van de antroposofie en haar werkvelden. In Zanders biografie van Rudolf Steiner wordt een hoofdstuk besteed aan ontstaan en evolutie van het antroposofisch onderwijs in de periode dat Rudolf Steiner nog leefde. Het hoofdstuk ‘Waldorfschool’ is ingedeeld in 9 paragrafen, die hier in evenveel afleveringen in vertaling zullen verschijnen.

Waldorfschool: pedagogiek met occulte hartslag

Ze was Steiners liefste kind onder de ‘dochters’ van de antroposofische praxis: de waldorfschool. In het bijzonder de eerstgeborene, de in 1919 in Stuttgart opgerichte waldorfschool op de Uhlandshöhe had hij in zijn hart gesloten. Zo vaak als mogelijk reed hij naar Stuttgart om de opbouw van de school te begeleiden, de leraren in lange conferenties instructies te geven, persoonlijk  met leerlingen te spreken en rechtstreeks in het dagelijks schoolleven in te grijpen. Aan minstens zeventig conferenties en 140 lesdagen heeft hij deelgenomen in de vijf jaar die hij nog te leven had.[1] Steiner merkte dat hij een instrument schiep waarmee hij de antroposofie uit het getto van de etherische theorie in een duurzame praxis kon omzetten. Doordat hij stierf voor de school in alle jaargangen volledig klaar was, liet hij een onvolmaakte constructie na. Alleen daarom kan men de oprichtingspraktijk niet zomaar op de actuele onderwijspraktijk betrekken.  Veel benadert heden het concept als een dogmatisch spiegelbeeld. Bij andere zaken geeft heteen buitenstaander moeilijkheden om als reformonderwijs geldende, specifieke antroposofische elementen te ontdekken. In ieder geval werd ze de meest succesvolle privéschool van de twintigste eeuw, die zich erop beroept een ‘holistisch’ onderwijs, zonder prestatiedruk en gericht op individueel leren,  met praktische en muzische zwaartepunten te verwezenlijken. Maar niet de geschiedenis van de waldorfpedagogiek na Steiners dood is onderwerp van dit hoofdstuk: hier gaat het meer om de geschiedenis die men in de huidige waldorfscholen niet gemakkelijk  herkent.

vervolg

Voetnoot

1 Lindenberg: Steiner (Biografie), p. 678.

Helmut Zander, Rudolf Steiner-Die Biografie, Piper Verlag 2007, isbn 978-3-492-95303-0

Over Helmut Zander

Helmut Zander, (Oberaussem 1957) is een Duits historicus en theoloog.

Zander studeerde in Keulen, München en Bonn sociale wetenschappen, geschiedenis en katholieke theologie. Hij behaalde aan de universiteit van Bonn twee doctoraten, een in politieke wetenschappen, het andere in katholieke theologie. (Aktuell Universität Freiburg 29/06/2011 http://www.unifr.ch/news/de/7258/)

Zander is verbonden aan verscheidene universiteiten. Hij is sinds 2006 docent geschiedenis aan de Humboldt Universität in Berlijn en aan de universiteit van Freiburg bekleedt hij sinds 2011 de leerstoel religiegeschiedenis en interreligieuze dialoog, met zwaartepunt op esoterische stromingen. (Piper Verlag [https://www.piper.de/autoren/helmut-zander-2906 geraadpleegd 10/11/2018) In 2009 was hij geschiedenisdocent aan de universiteit van Augsburg. Van 2010 tot 2011 was hij gastprofessor an de universiteit van Zurich. Hij is sinds 2011 ook ”fellow” aan de universiteit van Bochum. (Ceres Ruhr-Universität Bochum [https://ceres.rub.de/en/people/helmut-zander/ geraadpleegd 10/11/2018)

Sinds het verschijnen van zijn uitvoerige studie ‘Anthroposophie in Deutschland’ in 2007 geldt hij als de onafhankelijke deskundige op het gebied van de antroposofie. (Perso Universität Freiburg september 2015, p.169 [http://perso.unifr.ch/helmut.zander/wp-content/uploads/2015/09/Zander-Wie-mit-Rudolf-Steiner-sprechen-MEZW.pdf) In 2011 werd Zanders biografie over Rudolf Steiner uitgebracht. Zanders onderzoek naar de antroposofie is door de antroposofische gemeenschap niet in dank afgenomen. Zander werd verweten  bevooroordeeld te zijn en zich te beroepen op wetenschappelijke autoriteit..(R.Uhlenhof, Anthroposophie in Geschichte und Gegenwart, Berliner Wissenschafts-Verlag 2011)

 

Print Friendly
facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *