Onlangs had ik een discussie met iemand die vond dat wanneer kinderen in steinerscholen leerproblemen of -achterstanden krijgen, dat vaak aan de ouders ligt. De stelling was dat ouders een deel van het reken- en leesonderricht voor hun rekening zouden moeten nemen, anders raakt het kind achterop, want…de school kan toch niet alles doen.

(Voor alle duidelijkheid vermeld ik dat het helpen bij huiswerk niet ter discussie staat, dat wordt toch zelden gegeven in de steinerschool)

Inderdaad: de school kan niet alles doen, dat klopt. Maar als we Rudolf Steiner, als die nog meetelt, mogen geloven, behoort het aanleren van bijvoorbeeld lezen, schrijven en rekenen toch tot het takenpakket van de leerkracht. Dat is overigens niet alleen de visie bij Rudolf Steiner, maar in elk onderwijssysteem dat een school vormt. Wanneer ouders zelf hun kinderen onderwijzen, noemt men dit thuisonderwijs. Als steinerscholen een combinatie zouden zijn van thuisonderwijs en school, en ouders de kinderen thuis de leerstof moeten aanbrengen, kan men de steinerscholen beter ‘kinderopvang’ noemen. Het is een absurde gedachte dat ouders hun kinderen naar school brengen en tot de conclusie komen dat die school de verwezenlijking van haar doelen (leerplan) naar hen delegeert. Raar, maar waar…ik kom geregeld van die mensen tegen die tot die conclusie zijn gekomen en er toch nog prat op gaan dat ze hun kinderen naar een steinerschool hebben gestuurd, maar even later beginnen te klagen dat ze het wel lastig vinden dat ze zelf hun kinderen moeten onderwijzen.

De hierboven aangehaalde voorstander van thuisonderwijs vindt het dus niet meer dan normaal dat ouders dat doen. Anders halen hun kinderen het niet, Uitspraken die volledig in de lijn liggen van wat steinerscholen aan drogredenen aanhalen om hun kwalitatief slecht onderwijs goed te praten.

Blijkbaar zijn er, mezelf meegerekend, nog mensen die van mening zijn dat het aanleren van basisvaardigheden zoals lezen, schrijven en rekenen tot het takenpakket van een school behoren. Die mensen hebben zo hun bedenkingen bij het niveau van onderwijs in steinerscholen. Hieronder een bedenking van een grootouder van kinderen die naar de steinerschool gaan.

Klacht van een grootouder

‘Ik vraag me als grootouder van kinderen die naar een steinerschool gaan af wat eigenlijk de bedoeling is van zo’n school. Zowel ik als mijn man gaan er in ieder geval vanuit dat een kind op school tenminste de basisvaardigheden lezen, schrijven en rekenen mag verwerven en een goede werkhouding ontwikkelt. Aan de hand van wat ik bij mijn kleinkinderen kan zien besteedt men daar in de steinerschool niet al te veel aandacht aan.

Je hoeft geen onderwijsdeskundige te zijn om te zien dat er in de praktijk van de steinerschool een en ander scheelt. Mijn kleinkinderen doen in de steinerschool eigenlijk meer poetscorvee dan dat ze effectief met gericht taal- en rekenonderwijs bezig zijn. Dit is voor mij de verklaring voor het feit dat een van hen na vier jaar steinerschool zo goed als niet kan lezen of schrijven. Hierover een gesprek beginnen met de leraren is zinloos, dat heeft mijn man al geprobeerd. ‘Niet voor rede vatbaar’ klonk het toen hij thuiskwam.

Ik en mijn man hebben toen besloten om ons kleinkind zelf te leren lezen en schrijven. Aan de hand van leeftijdsgerichte werkboekjes werd op korte tijd heel wat vooruitgang geboekt. Stilaan onderscheidt ons kleinkind enkele en dubbele klinkers in een woord. Na op taalgebied zo goed als niets te hebben geleerd, is dat een geweldige vooruitgang. Aan de leerkracht is het niet te danken; die laat maar begaan. Een houding die mijn kleinkinderen trouwens hebben overgenomen; Als je ze naar schoolwerk vraagt, klinkt het steeds: ‘Pfff, niet belangrijk.’ Huiswerk hebben ze dan ook zelden of nooit en als ze al eens werk mee naar huis krijgen, bestaat dat meestal uit het (af)maken van een tekening.

Zo wordt lesgeven natuurlijk gemakkelijk: je doet maar wat. Ik weet één ding: dat is dat de leraren van mijn kleinkinderen eigenlijk betaald worden om te doen wat ik en mijn man nu doen, namelijk kinderen leren lezen en schrijven. Is dat niet de taak van een school?’

Volgens mij heeft de grootouder in kwestie een punt.

Ramon DJV

Naschools thuisonderwijs?